Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşme ve bu görüşmede Kıbrıs meselesinin de ele alınması, üzerinde özellikle durulması gereken bir gelişmedir.
Çünkü bu ziyaretin zamanlaması dikkat çekicidir.
Türkiye, Libya ile imzaladığı deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatla Doğu Akdeniz’deki hak ve çıkarları bakımından son derece önemli bir stratejik adım atmışken, Filistin yönetiminin Rum yönetimiyle Kıbrıs meselesini görüşme gündemine taşıması, diplomatik nezaket sınırları içerisinde değerlendirilemeyecek kadar önemli siyasi soru işaretleri doğurmaktadır.
Peki, Mahmud Abbas neden şimdi Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde?
Daha da önemlisi, Abbas’ın bu ziyaretiyle hangi siyasi mesaj verilmek isteniyor?
ABBAS, İSRAİL’İN DOĞU AKDENİZ STRATEJİSİNDE NASIL BİR ROL ÜSTLENİYOR?
Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeleri birbirinden bağımsız değerlendirmek mümkün değil.
İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki siyasi, askerî ve enerji merkezli iş birliği uzun zamandır Türkiye’nin bölgesel etkisini sınırlandırmaya yönelik önemli bir denklem oluşturmakta.
Türkiye’nin Libya ile yaptığı deniz yetki alanı anlaşması ise bu denklemin en önemli unsurlarından birini doğrudan ilgilendirmektedir.
İşte tam bu noktada Mahmud Abbas’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne gerçekleştirdiği ziyaretin zamanlaması üzerinde düşünmek gerekiyor.
İsrail, Rum yönetimiyle ilişkilerini geliştirirken Filistin yönetiminin de aynı siyasi zeminde bulunmasından nasıl yararlanabilir?
Filistin’in uluslararası alandaki diplomatik konumu, Rum yönetiminin Doğu Akdeniz’deki siyasi tezlerine dolaylı bir meşruiyet zemini oluşturmak için kullanılabilir mi?
İsrail, Filistin meselesini kendi bölgesel hesaplarının bir parçası hâline getirerek Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin karşısında yeni bir diplomatik alan oluşturmayı mı hedefliyor?
Elbette Abbas’ın İsrail tarafından yönlendirildiğini veya bu ziyaretin doğrudan İsrail’in talimatıyla gerçekleştirildiğini ortaya koyan somut bir kanıt olmadan böyle bir hüküm vermek doğru değildir. Ancak bölgedeki güç ilişkileri ve diplomatik yakınlaşmalar dikkate alındığında, bu ihtimali sorgulamak da siyasi bir sorumluluk gerektirir.
Çünkü uluslararası siyasette bir ziyaretin kendisinden çok, o ziyaretin kime yarar sağladığı daha önemlidir.
FİLİSTİN DAVASINI SAVUNAN ABBAS, KIBRIS TÜRK HALKININ HAKLARINI NEDEN GÖRMEZDEN GELİYOR?
Mahmud Abbas’ın öncelikle cevaplaması gereken soru budur.
Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını, bağımsızlığını ve egemenliğini savunan bir siyasi lider, başka bir halkın siyasi varlığını ve iradesini görmezden gelme hakkına sahip midir?
Kıbrıs Türk halkı da bu adada kendi siyasi iradesi, kurumları ve tarihsel varlığıyla uzun yıllardır yaşamaktadır.
Filistin’in kendi geleceğini belirleme hakkını savunmak ne kadar meşruysa Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitliğini ve kendi geleceği üzerinde söz sahibi olma hakkını savunmak da o kadar meşrudur.
Abbas’ın Rum liderle görüşürken Kıbrıs meselesini hangi siyasi çerçevede ele aldığı bu nedenle önemlidir.
Kıbrıs meselesi yalnızca Rum tarafının taleplerinden ibaret değildir. Kıbrıs Türk halkının varlığını, eşit siyasi iradesini ve haklarını dışarıda bırakan hiçbir yaklaşım kalıcı bir çözümün temeli olamaz.
Abbas, Filistin için savunduğu ilkeleri Kıbrıs Türk halkı söz konusu olduğunda da savunabiliyor mu?
Yoksa kendi ulusal davası için vazgeçilmez gördüğü siyasi ilkeleri, diplomatik ilişkileri uğruna başka halklar söz konusu olduğunda bir kenara mı bırakıyor?
İşte Abbas’ın siyasi tutarsızlığı tam da burada ortaya çıkmaktadır.
GAZZE’DE YAŞANANLAR KARŞISINDAKİ SESSİZLİK VE ABBAS’IN SİYASİ TERCİHLERİ
Mahmud Abbas’ın siyasi sicili yalnızca Kıbrıs meselesi üzerinden değerlendirilmemelidir.
Gazze’de yaşanan büyük insani yıkım, binlerce sivilin ve çocuğun hayatını kaybetmesi, Filistin halkının maruz kaldığı ağır insani dram, Filistin yönetiminin siyasi tutumunu da tartışmaya açmaktadır.
Abbas yönetiminin İsrail karşısındaki siyasi ve diplomatik tutumunun ne kadar etkili olduğu, Filistin halkının beklentilerini ne ölçüde karşıladığı yıllardır tartışılmaktadır.
Batı Şeria’da Filistin yönetiminin güvenlik politikaları, İsrail karşıtı muhaliflere yönelik uygulamalar ve Hamas ile yaşanan çatışmalar da bu tartışmanın önemli parçalarıdır.
Bir tarafta İsrail işgali altında yaşam mücadelesi veren Filistin halkı, diğer tarafta kendi halkının siyasi temsilciliğini üstlendiğini söyleyen fakat temsil gücü ve meşruiyeti ciddi biçimde sorgulanan bir yönetim bulunmaktadır.
Abbas’ın en büyük siyasi sorunu da budur: Filistin halkının iradesini temsil ettiğini iddia ederken, bu halkın beklentileriyle ne ölçüde örtüştüğü konusunda ikna edici bir tablo ortaya koyamaması.
İsrail’le ilişkileri, ekonomik düzenlemeleri ve güvenlik koordinasyonu üzerinden yıllardır eleştirilen Filistin yönetiminin, bugün Rum yönetimiyle kurduğu siyasi yakınlaşmayı da bu geçmişten bağımsız değerlendiremeyiz.
Filistin davasının uluslararası alandaki temsilciliği, yalnızca bir makamın sağladığı diplomatik unvanla açıklanamaz. Bu temsilin asıl kaynağı Filistin halkının iradesidir.
Abbas’ın unutmaması gereken gerçek de budur.
İSRAİL, FİLİSTİN’İ DOĞU AKDENİZ’DE DİPLOMATİK BİR ARACA MI DÖNÜŞTÜRÜYOR?
Asıl üzerinde durulması gereken stratejik meselelerden biri de budur.
İsrail’in Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile geliştirdiği ilişkiler, enerji güvenliğinden askerî iş birliğine kadar uzanan geniş bir alanı kapsamaya dönüktür.
Türkiye’nin Libya ile imzaladığı deniz yetki alanı mutabakatı ise bu bölgesel hesapların önemli bir karşılığıdır.
Şimdi bu tabloya Filistin yönetiminin Rum tarafıyla yakınlaşmasını da ekleyelim.
Ortaya çıkan siyasi görüntü şudur: Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hak ve çıkarlarını ilgilendiren bir dönemde Filistin yönetimi, Kıbrıs meselesini Rum yönetimiyle konuşmak üzere diplomatik bir temas gerçekleştiriyor.
Bu durum İsrail açısından hangi avantajları doğurabilir?
Filistin yönetiminin Rum tarafıyla aynı diplomatik zeminde buluşması, İsrail’in Doğu Akdeniz’deki siyasi ilişkilerini genişletmesine hizmet edebilir mi?
Filistin’in uluslararası tanınırlığı ve diplomatik ağırlığı, Rum yönetiminin Türkiye karşısındaki siyasi tezlerine destek oluşturmak amacıyla kullanılabilir mi?
Dahası, Filistin yönetiminin bu tutumu İsrail’in bölgesel çıkarlarıyla örtüşen yeni bir diplomatik tabloya katkı sağlayabilir mi?
Bu soruların sorulması gerekir.
Çünkü mesele yalnızca Abbas’ın Rum liderle görüşmesi değildir. Mesele, Filistin yönetiminin hangi bölgesel stratejinin içerisinde konumlandığıdır.
Abbas, Filistin’in haklarını savunurken Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki meşru çıkarlarını hedef alan bir siyasi yaklaşımın parçası hâline gelmemelidir.
ABBAS, TÜRKİYE’YE KARŞI NASIL BİR SİYASİ TERCİH YAPIYOR?
Türkiye, Filistin halkının haklarını uluslararası platformlarda savunan, Gazze’deki insani dram karşısında sesini yükselten ve Filistin meselesini yalnızca diplomatik bir başlık olarak değil, tarihsel ve insani bir sorumluluk olarak değerlendiren ülkelerin başında gelmektedir.
Kıbrıs Türk halkı da Filistin halkının mücadelesine duyduğu saygıyı defalarca ortaya koymuştur.
Ancak dayanışma tek taraflı olamaz.
Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı, Filistin’in haklarını savunurken Filistin yönetiminin de Kıbrıs Türk halkının siyasi varlığına ve iradesine saygı göstermesini beklemektedir.
Abbas’ın Rum yönetimiyle kurduğu diplomatik ilişki elbette kendi dış politika tercihidir. Ancak bu tercihin Türkiye’nin ve Kıbrıs Türk halkının haklarını görmezden gelen bir siyasi zemine dönüşmesi kabul edilemez.
Bir halkın özgürlüğünü savunurken başka bir halkın özgürlüğünü görmezden gelmek siyasi tutarsızlık değil de, nedir?
Filistin için kendi kaderini tayin hakkı isteyen Abbas, Kıbrıs Türk halkının da kendi geleceği hakkında söz sahibi olma hakkını kabul etmek zorundadır.
Aksi takdirde savunduğu evrensel ilkelerle siyasi tercihleri arasında ciddi bir çelişki ortaya çıkacaktır.
ABBAS’IN CEVAPLAMASI GEREKEN SORU: FİLİSTİN’İN ÇIKARLARI MI, BAŞKALARININ BÖLGESEL HESAPLARI MI?
Mahmud Abbas’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ziyaretinin ardından geriye kalan en önemli soru budur.
Filistin yönetimi bu diplomatik temasla ne elde edecektir?
Kıbrıs Türk halkının siyasi varlığını ve eşit haklarını gözeten bir yaklaşım mı ortaya koyacaktır, yoksa Rum yönetiminin tezlerine destek veren bir siyasi tutum mu sergileyecektir?
Türkiye-Libya deniz yetki alanı mutabakatının ardından ortaya çıkan bölgesel gelişmeler dikkate alındığında, Abbas’ın bu ziyaretinin Doğu Akdeniz’deki güç mücadelesinden bağımsız olmadığı açıktır. Ancak bu ilişkinin hangi somut sonuçları doğuracağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Abbas, Filistin halkının temsilcisi olduğunu söylüyorsa öncelikle o halkın çıkarlarını gözetmelidir. Filistin davasını başka ülkelerin bölgesel hesaplarına hizmet edebilecek diplomatik bir araca dönüştürmemelidir.
İsrail’in Gazze’de yürüttüğü savaşın yarattığı insani felaket karşısında Filistin yönetiminin etkisizliği tartışılırken, bugün Rum yönetimiyle kurulan bu yakınlaşmanın Filistin halkına ne kazandıracağını açıklamak da Abbas’ın sorumluluğudur.
Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki haklarını ilgilendiren bir denklemde, Filistin’in adının hangi amaçla kullanıldığı sorusu cevapsız bırakılmamalıdır.
ABBAS, FİLİSTİN DAVASININ TEMSİLCİSİ Mİ, YOKSA BAŞKALARININ STRATEJİK HESAPLARINDA KULLANILAN BİR SİYASİ AKTÖR MÜ?
Mahmud Abbas’ın önünde ciddi bir siyasi tercih bulunmaktadır.
Ya Filistin halkının gerçek çıkarlarını gözeten, başka halkların da meşru haklarına saygı duyan tutarlı bir siyaset izleyecektir ya da diplomatik tercihleriyle kendi savunduğu ilkeler arasındaki çelişkiyi büyütmeye devam edecektir.
Türkiye’nin Libya ile yaptığı anlaşmadan sonra Doğu Akdeniz’de şekillenen yeni dengeler ortadayken, Abbas’ın Rum yönetimiyle gerçekleştireceği temasın zamanlaması ve içeriği dikkatle izlenmelidir.
İsrail’in bu yakınlaşmadan nasıl yararlanabileceği, Filistin yönetiminin hangi siyasi sonuçlara zemin hazırladığı ve bu sürecin Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki çıkarlarını nasıl etkileyebileceği sorgulanmalıdır.
Abbas’a sorulması gereken soru basittir:
Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını savunuyorsunuz. Peki, Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini tayin etme iradesine neden aynı hassasiyetle yaklaşmıyorsunuz?
Unutmayın Sayın Abbas;
Bir halkın özgürlüğünü savunmak, başka bir halkın haklarını yok sayma yetkisi vermez.
Filistin davası, Türkiye’ye karşı yürütülebilecek bölgesel hesapların diplomatik malzemesi değildir.
Kıbrıs meselesi de Rum yönetiminin tekeline bırakılabilecek bir mesele değildir.
Ve Doğu Akdeniz, başkalarının siyasi hesapları uğruna Türkiye’nin haklarının görmezden gelinebileceği bir coğrafya hiç değildir.
Adalet, herkes için adalettir. Ancak siyasi tutarlılık da herkes için geçerli olmak zorundadır.
Mahmud Abbas’ın artık bu çelişkiyle yüzleşmesi gerekmektedir.
