ICT Media
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), trafik güvenliğinde tarihi bir dönüşüme imza attı. Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi’nin resmi lansman töreni, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla Lefkoşa Concorde Otel’de düzenlendi. Proje, Türkiye’nin yerli ve milli savunma sanayii teknolojilerini KKTC yollarına taşıyarak can kayıplarını azaltmayı, trafik düzenini sağlamayı ve ada genelinde modern, merkezi bir denetim altyapısı kurmayı amaçlıyor.
Törene Yoğun Katılım
Törene, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Başbakan Ünal Üstel, Beşinci Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan T.C. Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Radarsan Genel Müdürü Serhat Doğan, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Sebahattin Kılınç, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral İlker Görgülü, ile çok sayıda bakan ve milletvekili katıldı.
Açılış konuşmaları sırasıyla Radarsan Genel Müdürü Serhat Doğan, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Başbakan Ünal Üstel tarafından yapıldı. Projenin tanıtım videosunun gösterilmesinin ardından konuşmacılar sırayla kürsüye çıktı.
Trafik Kazalarının Ekonomik ve İnsani Maliyeti
Radarsan Genel Müdürü Serhat Doğan, konuşmasına çarpıcı verilerle başlayarak; “Türkiye’de her yıl 6 binden fazla can kaybı yaşanıyor, KKTC’de ise nüfusa oranlandığında tablo kaygı verici. Kazaların temel nedeni aşırı hız. Çözüm üç ayakta şekilleniyor: Yol altyapısı, teknoloji kullanımı ve trafikte zihinsel/davranışsal dönüşüm. Trafik kazaları yalnızca can kaybı yaratmıyor; her yıl milli gelirimizin yaklaşık yüzde 3’ünü sessizce tüketiyor. Bu kayıp, sağlık, eğitim ve altyapı yatırımlarıyla yarışacak büyüklükte.”ifadelerini kullandı.
Yerli ve Milli Teknoloji Sahada
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, projenin somut sonuçlarını vurguladığı konuşmasında; “2023 Türkiye-KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması çerçevesinde hayata geçirilen bu proje, niyet beyanını ölçülebilir sonuçlara dönüştürüyor. Radarsan ile 13 Mayıs 2024’te imzalanan sözleşme kapsamında KKTC genelinde 150 adet anlık hız tespit sistemi kuruldu. Sadece cihaz yerleştirmekle yetinmedik; merkezi anlık hız tespit yazılımı, entegrasyon ve devreye alma süreçlerini de tamamladık. Yerli ve milli kabiliyetlerle geliştirilen sistemler, veri temelli kamu yönetimi anlayışıyla denetim kapasitesini artırıyor.” dedi.
Türkiye’den 4,7 Milyon Dolarlık Hibe ve Geniş Ulaşım Vizyonu
Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, konuşmasına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek başladığı konuşmasında;
“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin topyekûn kalkınma sürecinin en büyük destekçisi olan Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın sizlere en kalbi selamlarını iletiyorum.”
Yılmaz, projeyi “savunma sanayii devriminin sivil alana yansıması” olarak nitelendirdi ve Türkiye’nin savunma sanayiinde yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına ulaştığını hatırlattı. KKTC ekonomisinin daha düzenli ve öngörülebilir bir yapıya kavuşmasını hedeflediklerini belirten Yılmaz, Mart 2025’te imzalanan 21 milyar TL’lik İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşması’nı temel çerçeve olarak gösterdi.
Ulaştırma yatırımlarına değinen Yılmaz; “KKTC Karayolu Master Planı kapsamında bugüne kadar 822,2 km yol ağı trafiğe açıldı. Lefkoşa Çevre Yolu’nda Girne Köprülü Kavşağı ve 4,5 km’lik kesim 20 Temmuz 2025’te hizmete alındı. Dağ Yolu Projesi ihalesi yapıldı, köy yollarında 176,2 km tamamlandı.” diye ifade etti.
Proje özelinde yaklaşık 4,7 milyon dolar Türkiye kaynaklarıyla finanse edildiğini açıklayan Yılmaz, 130 sabit ve 20 mobil toplam 150 yeni nesil hız tespit sisteminin kurulduğunu, sistemlerin yapay zeka destekli olduğunu ve hız ihlallerinin ötesinde riskli davranışları erken tespit edebildiğini vurguladı. “Eski yabancı sistemler geride kaldı; artık tamamen yerli yazılımla millileştirildi” diyen Yılmaz, siber güvenliğin KKTC için hayati önem taşıdığını da altını çizdi.
“Siyaset İnsanı Yaşatmaktır”
Başbakan Ünal Üstel, törende en net ve duygusal mesajı verdi: “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Anavatan Türkiye iş birliğinde hayata geçirdiğimiz bir başka vizyonu, vatandaşlarımızın can güvenliğini merkeze alan bir anlayışı ve yerli-milli stratejik dönüşümü paylaşmak için bir aradayız. Bizim için siyaset; sadece yapı inşa etmek, beton ya da asfalt dökmek değildir. Siyaset, insanı yaşatmaktır. En büyük yatırım, evlatlarımızın can güvenliğidir.”
Üstel, kamuoyundaki yanlış algılara sert tepki gösterdi: “Yapay zeka destekli sabit hız kameralarını sadece ‘ceza yazan kameralar’ olarak görmek büyük yanılgıdır. Bu sistemler aynı zamanda iç güvenlik meselesidir. Trafik kazalarında kaybettiğimiz her cana karşı aldığımız açık ve kararlı iradedir.”
Son dört aydır sistemlerin aktif çalıştığını, testlerin tamamlandığını belirten Üstel, “Makineler arızalı, güneşe dayanamadı” iddialarını kesin dille yalanlayarak; “Bu iddialar tamamen asılsız. Toplu ceza kesimi olmayacak. Amacımız ceza yazmak değil; doğru davranışı kalıcı hale getirmektir. Trafik cezalarına ilişkin yasal düzenleme çalışmalarımız başladı.” diyerek reddetti.
Stratejik ve Sürdürülebilir Bir Adım
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan da projeyi şu sözlerle değerlendirdi:
“Hayata geçirilen bu proje; ulaşım güvenliğini artırmayı ve trafik kazalarını önlemeyi, şehir içi trafiği akıllı algoritmalarla verimli hale getirmeyi, yerli üretim ve Ar-Ge kapasitesini güçlendirmeyi, ulusal güvenlik açısından dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlayan stratejik bir adım. Radarsan tarafından tamamlanan çalışma, Lefkoşa başta olmak üzere KKTC’de akıllı ve sürdürülebilir ulaşım altyapısının önemli bir yapı taşı olacak. Projeyi tasarlayan mühendislerimizi tebrik ediyor, KKTC’ye hayırlı olmasını diliyorum.”
Konuşmaların ardından sistem resmen devreye alındı. KKTC’de yapay zeka destekli trafik denetiminin başladığı bu proje, hem can kurtarmayı hem de Türkiye’nin savunma sanayii birikimini Ada’ya taşımayı simgeliyor.
