Guterres’in Kıbrıs ziyareti öncesi dikkat çeken açıklama: “Egemen eşitlik teyit edilmeden yeni bir süreç mümkün değil”
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’in önümüzdeki dönemde gerçekleştirmesi beklenen Kıbrıs ziyareti öncesinde son derece sert ifadeler içeren kapsamlı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, BM’nin yıllardır kabul ettiği “ortak zemin bulunmadığı” gerçeğinin görmezden gelinmeye çalışıldığı savunularak, yeni diplomatik girişimlerin Kıbrıs Türk halkına yeni bir müzakere süreci dayatma amacı taşıdığı uyarısında bulunuldu.
Bakanlık, özellikle BM Genel Sekreteri Guterres’in görev süresinin son dönemine girildiği bir süreçte yeniden başlatılmak istenen diplomatik temasların ciddi soru işaretleri doğurduğunu belirterek, “oldu bitti” oluşturulmasına yönelik hiçbir girişimin kabul edilmeyeceğinin altını çizdi.
“Ortak zemin olmadığı BM raporlarında da açıkça yer aldı”
KKTC Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde gerçekleştirilen Kıbrıs Konferansı’nın, Rum tarafının uzlaşmaz tutumu nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandığı hatırlatıldı.
Açıklamada, BM Genel Sekreteri António Guterres’in o tarihten bu yana yaptığı açıklamalarda ve hazırladığı iyi niyet misyonu raporlarında defalarca, taraflar arasında kapsamlı müzakerelerin yeniden başlamasını sağlayacak ortak bir zeminin bulunmadığını dile getirdiği vurgulandı.
Bakanlık ayrıca, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín Cuéllar’ın da liderlerle yaptığı temaslar sonrasında aynı sonuca ulaştığını ve resmi müzakereleri başlatacak ortak zeminin mevcut olmadığı yönünde rapor sunduğunu hatırlattı.
“Yeni diplomatik girişimler endişe veriyor”
KKTC, BM’nin kendi tespitlerinde dahi ortak müzakere zemininin bulunmadığının kabul edildiğine dikkat çekerek, buna rağmen son dönemde yeniden gündeme getirilen diplomatik girişimlerin kaygı verici olduğunu ifade etti.
Bakanlık açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:
“BM’nin kendi değerlendirmelerinde de ortak müzakere zemininin bulunmadığı tespit edilmiş ve bu yöndeki gerçeklerde herhangi bir değişiklik yaşanmamışken, görev süresinin son aylarına yaklaştığımız bu dönemde Sayın Guterres’in Kıbrıs’a gerçekleştirmesi öngörülen ziyaret ile son dönemde gündeme getirilen yeni diplomatik girişimler ciddi soru işareti ve endişeler yaratmaktadır.”
“Suni oldu bitti oluşturulmasına izin vermeyiz”
Açıklamada, Kıbrıs Türk halkının iradesini yok sayacak hiçbir uluslararası girişimin kabul edilmeyeceği vurgulandı.
KKTC Dışişleri Bakanlığı, adadaki gerçeklerle bağdaşmayan yeni formüllerin ya da üzerinde mutabakat bulunmayan parametrelerin Kıbrıs Türk tarafına empoze edilmeye çalışılmasının kesin bir dille reddedildiğini belirtti.
Bakanlık, geçmişte başarısız olmuş federasyon temelli çözüm modellerinin farklı isimler altında yeniden gündeme taşınmasının çözüm üretmeyeceğini, aksine mevcut statükoyu Rum tarafının lehine güçlendireceğini savundu.
“Egemen eşitlik olmadan müzakere masası kurulamaz”
Açıklamanın en dikkat çekici bölümü ise KKTC’nin yeni çözüm vizyonuna ilişkin mesajlar oldu.
Bakanlık, 2021 yılında ilan edilen iki devletli çözüm vizyonunun temel unsurunun Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ile eşit uluslararası statüsünün teyit edilmesi olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Egemen eşitliğimiz ve eşit uluslararası statümüz kurumsal olarak teyit edilmeden dayatma bir müzakere sürecine girilmesi mümkün değildir.”
BM’ye ve uluslararası topluma çağrı
KKTC Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplum ile Birleşmiş Milletler’e de çağrıda bulunarak, adadaki mevcut gerçekleri görmezden gelen yeni formüller üretmek yerine, Kıbrıs Türk halkının haklarının teslim edilmesini istedi.
Açıklamada, KKTC üzerindeki uluslararası izolasyonların kaldırılması talep edilirken, Kıbrıs’ta iki egemen eşit devlet ve iki halk bulunduğu gerçeğine saygı gösterilmesi gerektiği ifade edildi.
Guterres’e dikkat çeken uyarı
Bakanlık açıklamasının sonunda ise doğrudan BM Genel Sekreteri António Guterres’e hitap edildi.
Açıklamada, Guterres’in iyi niyetinden kuşku duyulmadığı belirtilmekle birlikte, BM Genel Sekreteri’nin İyi Niyet Misyonu’nun sınırlarını aşarak arabulucu gibi hareket etmemesi gerektiği vurgulandı.
KKTC’nin mesajı net oldu: “Egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü tanınmadan yeni bir müzakere süreci başlamayacak.”
Bu açıklama, Guterres’in planlanan Kıbrıs ziyareti öncesinde Lefkoşa’nın müzakere konusundaki kırmızı çizgilerini bir kez daha uluslararası kamuoyuna ilan etmesi bakımından dikkat çekici bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor.
